28 Kasım 2019 17:13
Kopal, ‘Bitki çaylarındaki tehlike ciddi boyutlarda’
Gıda Mühendisleri Odası (GMO) Kocaeli Temsilcisi Sema Kopal, bitki çaylarındaki tehlikenin ciddi boyutlara ulaştığını ifade etti. Kopal, bitki çaylarında etken maddeye rastlandığını belirtti
TMMOB’a bağlı Gıda Mühendisleri Odası Kocaeli Temsilcisi Sema Kopal, son yıllarda kullanımı artan bitki çaylarıyla ilgili açıklama yaptı. Tarım Bakanlığı’nın açıkladığı taklit ve tağşiş listesinde 11 adet bitki çayının da bulunduğunu söyleyen Kopal, denetimlerin artması gerektiğini de belirtti.
‘GIDA BOYASI DA TESPİT EDİLDİ’
Son yıllarda doğallığa yönelimin artmasından dolayı bitki çaylarına olan talebin de arttığını söyleyen Kopal, “Ne yazık ki bitki çayları, faydası ve zararı bilinmeden bilinçsizce kullanılmaktadır. Her bitki çayının faydası olduğu kadar doğru tüketilmediğinde zararı da vardır. Bunun yanı sıra ülkemizde gıdalarda taklit ve tağşişin had safhaya varması da bitki çayı yerine acaba ilaç mı kullanıyoruz, şüphelerini arttırıyor. Geçtiğimiz ay Tarım Bakanlığı 618 firmaya ait 1218 parti üründe yapılan taklit ve tağşişleri bir liste halinde kamuoyuyla paylaştı. Bu listede farklı ilaç etken maddeleri içeren 11 adet bitki çayı da bulunuyordu. Ayrıca bitki çaylarında gıda boyası da tespit edildiği açıklandı. Elbette bu liste gerçek tablonun çok küçük bir parçasıdır” dedi.
‘HİLELİ ÜRÜN SAYISI 1211’E ÇIKTI’
Ülkemizde yüz binlerce gıda firması ve bu firmalara ait milyonlarca çeşit ürün bulunduğunu söyleyen Kopal, “Bunların tamamının denetlenmesi ve taklit-tağşiş ürünlerin açıklanması durumunda ne yazık ki çok daha vahim bir tablo ile karşılaşılacaktır. Çünkü halkımızın ve çocuklarımızın sağlığını etkileyecek olan gıdaları üreten sektör, maalesef yeterli denetimden uzak. Üstelik denetlenen ve halk sağlığı için uygunsuz ürünler ürettiği, gıdalarda taklit ve tağşiş yaptığı tespit edilen firmalar üretimlerine devam edebilmektedir. Tarım Bakanlığı tarafından 2018 ve 2019 yılında açıklanan taklit ve tağşiş listelerini incelediğimizde bir yılda hileli gıda üretimi yapan firma sayısının 173’ten 618’e, hileli ürün sayısının da 282’den 1211’e yükseldiğini görüyoruz” diye konuştu.
‘YANLIŞ YÖNLENDİRMENİN PAYI VAR’
Bazı firmalarda hile yapıldığı tespit edildikten sonra hileye son vermek yerine bünyelerine yeni markalar katıp hile çeşitliliğini arttırdığını kaydeden Kopal, “Zaman zaman kullandığı bitkisel çay ya da türevlerini tükettiği için hastanelik olan ya da hayatını kaybeden insanlarımızı yazılı ve görsel basından öğreniyoruz. Elbette yazılı ve görsel basında işin uzmanı olmayan kesimlerce toplumun bitki çayı tüketimi konusunda yanlış yönlendirilmesinin de bunda payı var. Son zamanlarda ‘zayıflama çayları’ moda oldu. Tarım Bakanlığı’nın açıkladığı kimyasal maddelerden olan subitramin bir ilaç etken maddesi. Serotonin, noradrenalin ve daha zayıf bir şekilde de dopamin geri alımını engelleyen ve birçok psikiyatrik yan etkileri olan bir beta feniletilamindir” dedi.
‘YASAK OLDUĞU HALDE BİTKİ ÇAYLARININ İÇERİSİNDE’
Sözlerini sürdüren Kopal, “Kardiyolojik yan etkileri nedeniyle yasaklanmış olmasına rağmen hala internet üzerinden “zayıflama hapı” adı altında satışı devam etmektedir. Sibutramin, antidepresan özelliğinden dolayı manik veya hipomanik kaymaya (psikolojik ataklar) neden olabilir. Bunlara ek olarak kan basıncını yükseltme, kalp krizi riskini arttırma ve safra taşı oluşturma, uykusuzluk, ağız kuruluğu, kabızlık gibi yan etkileri de vardır. İşte bu madde yasak olduğu halde bitki çaylarının içerisinde kullanılabiliyor. Halkımızın kolayca ulaşabileceği yerlerde alenen satılıyor. Üstelik kamuoyunca tanınmış isimler tarafından reklamları yapılarak kullanımı teşvik ediliyor” şeklinde konuştu.
‘YETERLİ DENETİM YOK’
Çeşitli hastalıkları tedavi ettiği, zayıflattığı vb. iddialarla üretilen bitki çaylarının denetimsiz olarak üretildiğini ve piyasaya sürüldüğünü belirten Kopal, “Bu denetimsizlik kimi zaman ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir. Diğer gıda ve içecek maddelerinde olduğu gibi bitki çaylarında da Tarım Bakanlığı tarafından yeterli denetimlerin yapılmayışı ve uygunsuzluk halinde etkin yaptırımların uygulanmayışı taklit ve tağşişi her geçen gün arttırmaktadır. Kurumlara yeter sayıda gıda mühendisi ve diğer ilgili branşlardan atama yapılması, bitki çayları dahil tüm gıda ve içecek üreten firmaların etkin şekilde denetlenmesi gerekiyor. Tespit edilen uygunsuzluklar ivedilikle halkımızla ve kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Üretici firma teşhir edilmelidir” diyerek yazılı ve görsel basında bitki çaylarının reklamlarının engellenmesi gerektiğini belirtti. Uğur YILMAZ
