14 Kasım 2022 16:41
‘Kayıt dışı istihdam ile mücadelemiz sürecek’
‘Kayıt dışı istihdam ile mücadelemiz sürecek’
İlimizde iki aydır görev yapan SGK İl Müdürü İsmail Ünlü, gerçekleştirdiği basın toplantısında kurumun hizmetleri ve ilimizle ilgili bilgileri paylaştı. Amaçlarının ilimizde yüksek olan kayıt dışı istihdam oranını azaltmak olduğunu belirten Ünlü, “Kayıt dışı istihdam ile mücadelemiz sürecek” dedi
Eylül ayında ilimize Şanlıurfa’dan atanan SGK İl Müdürü İsmail Ünlü, basın mensupları ile toplantıda bir araya geldi. Basın mensupları ile tanışan Ünlü, ilimizdeki kayıt dışı istihdam, sigortalı çalışan sayısı, yabancı işçi sayısı gibi kriterleri kamuoyu ile paylaştı. Basın toplantısına; Özel Kalem Müdürü Gülşah Karanlı ile Performans İşte Yetkilisi Cemil Can Karlı da katıldı.
‘ÇOK ÇALIŞMAMIZ GEREKTİĞİNİN FARKINDAYIZ’
Yeni yılda yürürlüğe girecek olan emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesi ile ilimizde de binlerce kişi emekli olacak. Bu konuda da açıklama yapan SGK İl Müdürü İsmail Ünlü, “EYT için e-devlet üzerinden başvuru yapılabilir. Pandeminin tamamen bitmemesi kış ayları olması vatandaşları bir nebze rahatlatacak. Kuruma kadar gelmelerine gerek kalmayacak” dedi. Kocaeli’nin sanayinin kalbi olduğunu belirten Ünlü, “Çok çalışmamız gerektiğinin farkındayız. Amacımız vatandaşımızın bize geldiği zaman her işinin doğru bilgilendirildiği bir müdürlüğüz. Sizlerden geri dönüşleri almayı duymayı çok isterim. Bizimle duyduğunuz her olumsuzluğu paylaşırsanız çok sevinirim. Kocaeli’de binalarımızın fiziki olarak durumu çok iyi” dedi.
‘PERSONEL SAYISI İYİ SEVİYEDE’
2022 yılı Cumhurbaşkanlığı Programında yer alan sosyal güvenlik bilincini artırmak amacında olduklarını belirten İl Müdürü Ünlü, “Ülkemizin en önemli sorunları arasında yer alan ve kurumumuzun da çalışmalarında öncelikli başlıklarından biri olan kayıtdışı istihdamla mücadelemizi anlatmak ve sizlerin bu konudaki desteğinin bizim için çok önemli ve anlamlı olduğunu belirtmek isterim. İl Müdürlüğü ve 10 Merkez Müdürlüğümüzde; 298’i kadın, 364’ü erkek olmak üzere toplamda 662 personel ile vatandaşlarımıza ve hemşerilerimize hizmet vermekteyiz. Personelimiz hiçbir kurum gibi yüzde yüz değil ama seviyemiz çok iyi. Tabi ki daha iyi olabilir. Çalıştığım illerin arasında en yüksek personel olan ildeyim” dedi.
‘3 BİN 446 HİZMET SUNUCUSU’
Açıklamalarını sürdüren Ünlü, “Görev alanlarımızdan bir tanesi olan çalışan, emekli ve bakmakla yükümlü olunan vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine erişimi amacıyla ilimizin yanı sıra yetki alanımızda olan Sakarya ve Düzce illerinde de sağlık hizmet sunucularıyla sözleşmelerin yapılması, denetimi kontrolü ve ödeme işlemleri il müdürlüğümüz bünyesinde gerçekleştirilmektedir. Toplamda 3 bin 446 olmak üzere 31 resmi sağlık tesisi, 61 özel sağlık tesisi,174 optik, 1.020 eczane ve 2 bin 160 adet medikal sağlık hizmet sunucusunun iş ve işlemleri müdürlüğümüzde yapılmaktadır” ifadelerini kullandı.
‘E-DEVLET’TE EN FAZLA HİZMET VEREN KURUMLARDANIZ’
SGK’nın e-devlet üzerinden en fazla hizmet veren kamu kurumlarından bir tanesi olduğunu da belirten Ünlü, “Vatandaşlarımızın, kuruma gelmesine gerek kalmadan yerinden 4/A hizmet dökümü, tahsis başvuru talebi, 4/A emekli aylığı bilgisi, banka ve adres değişikliği gibi hizmetlerin de aralarında bulunduğu toplam 161 adet hizmete E-devlet uygulaması ile erişebilmektedir. Anayasamızın 60. Maddesine göre ‘Herkes Sosyal Güvenlik hakkına sahiptir’ denilerek sosyal güvenlik bir anayasal hak olarak güvence altına alınmıştır. Kayıt dışılık da bu anayasal hakkın önündeki engellerden biridir. Bir kişinin kayıt dışı olmasını bir ailenin geleceğinin ipotek altına alınması olarak görüyoruz” diye konuştu.
‘GERİ DÖNÜŞÜMDE KAYIT DIŞILIK ÇOK’
İlimizde kayıt dışı çalışma oranının çok fazla olduğunu ifade eden Ünlü, “Kayıt dışılık iki durumda ortaya çıkmaktadır. Birincisi çalışan kişilerin kurumumuza sigorta bildiriminin yapılmaması, ikincisi ise çalışanların Sosyal Güvenlik sistemine dahil edilmekle birlikte prim yada günlerinin eksik bildirilmesidir. Hepimizin basın mensupları bizim için fahri sosyal güvenlik uzmanı gibidir. Her toplantıda bunu dile getirirseniz sevinirim. Kocaeli’de geri dönüşüm sektöründe çalışanlarda da çok fazla kayıt dışı olduğunu gördük. Bu alanla ilgili de bir çalışma yapmayı düşünüyoruz. Kayıt dışı istihdamın artması, bir taraftan çalışanların güvencesiz kalmasına yol açarken diğer taraftan da işverenler aleyhinde haksız rekabete yol açmaktadır” dedi.
‘KAYIT DIŞI İSTİHDAM YÜZDE 22,25’
Müdürlüğün paydaşlara rehberlik ve bilgilendirmenin yanı sıra 2022 yılında 3 bin 102 iş yerini denetlediğini belirten Ünlü, “Cezanın yerini teşvikin, denetimin yerini rehberliğin aldığı bir anlayışı hayata geçirmeye çalışıp bilinçlendirme, farkındalık, etkin rehberlik ve denetim faaliyetlerine öncelik verilerek bu süreçte ülkemizde yüzde 50'lerde olan kayıt dışı istihdam oranı 2021 yılında yüzde 29'lara kadar düşmüştür. Bu oran TÜİK verilerine göre 2022 yılı Nisan ve Haziran ayları arasında yüzde 26.9’dur. Ayrıca 2021 yılı TÜİK verilerine göre Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’nın içinde bulunduğu grupta kayıt dışı istihdam oranı yüzde 22,25’tir. Bu oran her ne kadar Türkiye ortalamasının altında olsa da yine de bir gerçeklik olarak karşımızdadır” dedi.
‘314 BİN 747 EMEKLİMİZ VAR’
İlimizdeki sosyal güvenlik verilerini de paylaşan İsmail Ünlü, “İlimizde 2022/Eylül ayı itibariyle işçiler, kamu çalışanları ve kendi nam ve hesabına çalışanlar olmak üzere 830 bin 979 sigortalı çalışan bulunmaktadır. Bahsettiğimiz 830 bin 979 kişinin 247 bin 185’i kadın 597 bin 208’i erkektir. Şehrimizde toplam 314 bin 747 emekli olup bunların 188 bin 704’ü erkek, 126 bin 043’ü kadındır. İlimizde GSS kapsamında tescil edilenlerin sayısı 93 bin 042’dir. 60/g kapsamında GSS’li olan ve primini kendi ödeyen 38 bin 223 kişi bulunmakta olup GSS primi devlet tarafından karşılanan kişi sayısı ise 54 bin 819 kişidir. Bu kapsamda nüfusumuzun yüzde 98,71’i sosyal güvenlik kapsamı içerisinde bulunmaktadır. Kapsam dışı olan kişi sayısı ise 26 bin 133’tür” şeklinde konuştu.
‘5 BİN 430 YABANCI ÇALIŞAN BULUNMAKTA’
İlimizdeki yabancı çalışan sayısını da paylaşan İsmail Ünlü, “Belirttiğimiz sigortalılarımızın içerisinde 93 farklı ülkeden toplam 5 bin 430 kayıtlı yabancı uyruklu çalışan bulunmaktadır. Bunların 4 bin 446’sı erkek, 984’ü kadın çalışandır. Bu çalışanların 3 bin 34’ü imalat, 633’ü eğitim, 520’si ise toptan ve perakende satış sektörlerinde hizmet vermektedir. Üzülerek ifade etmek isteriz ki; ilimizde 2022 yılında toplam 33 bin174 iş kazası gerçekleşmiş olup maalesef 46 iş kazası ölümle sonuçlanmıştır. Yine 2022 yılında CİMER ve Alo 170 ihbar ve şikâyet hattımız üzerinden toplam 46 bin 613 sayıda başvuru olmuştur” ifadelerini kullandı.
‘18 FARKLI TEŞVİK UYGULAMASI’
Sözlerini sürdüren Ünlü, “Sosyal Güvenlik Kurumu olarak kayıt dışı istihdamla mücadelede işverenlerimizin prim maliyetlerine destek olmak ve gerek dezavantajlı grupların çalışma hayatına katılması gerek bölgesel farklılıkların ortadan kaldırılması için toplamda 18 farklı teşvik uygulaması bulunmaktadır. Bu teşviklerden faydalanma şartlarından biri de işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirerek kayıt dışı istihdam gerçekleştirmemeleridir. Yani, kayıt dışılık kazananı olmayan; çalışanlar, işverenler ve devlet açısından birçok olumsuz etkiye yol açan bir olgudur” şeklinde konuştu.
‘EMEKLİ OLMA HAYALİ ORTADAN KALKABİLİR’
Kayıt dışı çalışmanın olumsuz etkilerinden de bahseden Ünlü, “Bir çalışanın kayıt dışı olması durumunda emekli olma hayali ortadan kalkabilir. Malullük hakkı olmayabilir. Vefatı halinde eş ve çocukları ölüm aylığı hakkından yararlanamayabilir. İşsizlik maaşından faydalanamayabilir. GSS primi ödemek zorunda kalabilir. Hastalık durumunda güvencesiz kalabilir. İş kazası ve meslek hastalığı durumunda korumasızdır. İhbar ve kıdem tazminatından faydalanamayabilir. Kayıt dışılığın işverenler üzerindeki etkilerine baktığımızda ise denetimler sonucu yüksek tutarda İPC (İdari Para Cezaları) ile karşılaşabilir. 1 işçi için asgari ücretin katları kadar İPC uygulanabilir. Primleri, faizi ile tahsil edilmek zorunda kalabilir. Teşvikleri durdurulur. İş kazası durumunda ağır idari ve adli yükümlülükler doğabilir” dedi.
‘ÇALIŞAN VE EMEKLİ DENGESİ BOZULABİLİR’
Kayıt dışılık durumunda vergi ve prim kaybı sonucu sosyal güvenlik açığı oluşabileceğini de belirten Ünlü, “Çalışan emekli dengesi bozulabilir. Primsiz ödemeler artabilir. Gelir ve kaynak dağılımında etkinlik bozulabilir. Ekonomik verilerin güvenilirliğine zarar verir ve ekonomik kararların öngörülen etkileri yaratmasına engel olabilir. Çok kıymetli basın mensupları tüm bu bahsettiğimiz hususların sonucunda; sizlerin kamuoyunun bilgi kaynağı olmanız gerçeğinden hareketle kendinizi fahri sosyal güvenlik müşaviri olarak görmenizi ve bulunduğunuz her ortamda vatandaşlarımızı, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan hak ve yükümlülükler ile sosyal güvenliğin önemi konusunda bilgilendirmemiz konusunda desteklerinizi bekliyoruz. Yarınları güvence altına alınmış Türkiye’mizin devamı için kayıt dışı istihdam ile mücadelemizi sürdüreceğiz” dedi.
